Πως είναι δυνατόν να "εξαφανίζεται" η ορειχάλκινη προτομή του δημοσιογράφου και αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης Κώστα Καραγιώργη, η οποία βρισκόταν τοποθετημένη στην Πλατεία Εθνικής Αντίστασης (γνωστή και ως Πλατεία Ταπητουργείου), και η Δημοτική Αρχή Βύρωνα, του κ. Αλέξιου Σωτηρόπουλου, να μην βγάζει κάποια ανακοίνωση;
Την είδηση την έβγαλε η ιστοσελίδα Βύρωνας.gr στις 2 Οκτωβρίου 2026:
• Προβληματισμό προκάλεσε στους κατοίκους του Βύρωνα η ξαφνική εξαφάνιση της ορειχάλκινης προτομής του δημοσιογράφου και αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης Κώστα Καραγιώργη, η οποία βρισκόταν τοποθετημένη στην Πλατεία Εθνικής Αντίστασης (γνωστή και ως Πλατεία Ταπητουργείου).
• Το περιστατικό ήρθε στο φως έπειτα από ανάρτηση δημότισσας στην ομάδα μας στο Facebook, η οποία παρατήρησε το κενό στη μαρμάρινη βάση του μνημείου, σημειώνοντας πως το πρωί της ίδιας ημέρας η προτομή βρισκόταν κανονικά στη θέση της.
• Αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση από τον Δήμο Βύρωνα ή την Αστυνομία, οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ενδεχόμενο κλοπής από επιτήδειους κυνηγούς μετάλλων, φαινόμενο που δυστυχώς έχει καταγραφεί επανειλημμένα σε διάφορα γλυπτά και προτομές της Αττικής. Η πιθανότητα να αποκολλήθηκε από αέρα ή φυσικά αίτια θεωρείται σχεδόν μηδαμινή, δεδομένου του βάρους και του τρόπου στερέωσης του γλυπτού.
Η προτομή αποτελεί έργο του γλύπτη Θεμιστοκλή Λάσπα και στη μαρμάρινη βάση της φέρει την επιγραφή:
ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΗΣ
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ
ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ
ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ
1905 – 1954
Διαβάζουμε από την Βικιπαίδεια:
Ο Κωνσταντίνος Καραγιώργης (πραγματικό επίθετο Κωνσταντίνος Γυφτοδήμος) (1905-1954) ήταν Έλληνας γιατρός, δημοσιογράφος και ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ. Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην οργάνωση του αντιστασιακού αγώνα στη Θεσσαλία με το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ. Υπήρξε στρατηγός του ΔΣΕ στον Εμφύλιο Πόλεμο. Πέθανε στη Ρουμανία το 1954.
Βιογραφικό
Γεννήθηκε το 1905 στη Λίμνη Ευβοίας, σε εύπορη οικογένεια, με πατέρα δικαστή, με το πραγματικό του όνομα να είναι Κώστας Γυφτοδήμος (στην Αντίσταση πήρε το ψευδώνυμο Καραγιώργης). Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κίνημα για όλη του τη ζωή, από τα δεκαπέντε του, που οργανώνεται στην Κομμουνιστική Νεολαία ΟΚΝΕ, μέχρι και τον θάνατό του. Έζησε διώξεις ως κομμουνιστής κατά τον μεσοπολέμο και το ιδιώνυμο, καθώς και τη δικτατορία του Μεταξά, τον Πόλεμο, την Κατοχή, Αντίσταση και Εμφύλιο.
Υπήρξε διωκόμενος στη Γερμανία της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και μετά τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ (Γερμανικό Κοινοβούλιο) στο Παρίσι και σε συνέχεια στη Μόσχα, απ' όπου θα επιστρέψει στην παρανομία της Αθήνας, για να καταλήξει σε εξορίες σε άγονα νησιά στο καθεστώς της 4ης Αυγούστου.
Κατοχή - Αντίσταση
Η γερμανική κατοχή τον βρίσκει εξόριστο στην Κίμωλο μαζί με άλλους κομμουνιστές. Θα δραπετεύσει από την Κίμωλο μαζί με τους συγκρατούμενούς του στις 20 Απρίλη 1941[1] και θα ενταχθεί στον απελευθερωτικό αγώνα. Θα καθοδηγήσει με εξαιρετική επιτυχία την οργάνωση του ΚΚΕ και του ΕΑΜ στη Θεσσαλία, διοριζόμενος από την Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ τον Δεκέμβρη του 1942, γενικός γραμματέας της περιφερειακής οργάνωσης Θεσσαλίας του κόμματος. Ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, και τον Νοέμβρη του 1944 θα διοριστεί από το Πολιτικό Γραφείο του ΚΚΕ, διευθυντής του Ριζοσπάστη και θα παραμείνει στη θέση αυτή μέχρι το Νοέμβρη του 1947, οπότε θα υποχρεωθεί να βγει στο βουνό με το Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας (ΔΣΕ). Στη σύσκεψη των Τρικάλων του ΚΚΕ πριν τη Συμφωνία της Βάρκιζας ήταν υπέρμαχος της συνέχισης των συγκρούσεων μαζί με τους Καίτη Ζέβγου και Γιάννη Ζέβγο.
Εμφύλιος Πόλεμος
Στις αρχές του 1948 θα αναλάβει με το βαθμό του στρατηγού τη διοίκηση του ΚΓΑΝΕ (Κλιμάκιο Γενικού Αρχηγείου Νότιας Ελλάδας) του ΔΣΕ με ζώνη ευθύνης τη Θεσσαλία και τη Στερεά Ελλάδα. Οργάνωσε και διηύθυνε την επιχείρηση για την κατάληψη της Καρδίτσας, τον Δεκέμβριο του 1948.
Λίγο πριν από την επιχείρηση του ΔΣΕ για την κατάληψη του Καρπενησιού μετέβηκε στο Γράμμο για την 5η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (30-31 Ιανουαρίου 1949). Στη συνέχεια παρέμεινε στο Γενικό Αρχηγείο του ΔΣΕ στο Γράμμο, με το βαθμό του αντιστράτηγου και στις μάχες του καλοκαιριού του 1949 στο Γράμμο-Βίτσι θα τραυματιστεί σοβαρά.
Μετά τον Εμφύλιο
Η ουδέτερη οπτική γωνία αυτού του λήμματος αμφισβητείται. Πιθανότατα παρουσιάζει κάποια γεγονότα ή απόψεις μονομερώς ή με δυσανάλογη ισορροπία σε σχέση με την αντίστοιχη βαρύτητά τους. Παρακαλούμε δείτε τη σχετική συζήτηση στη σελίδα συζήτησης του λήμματος.
Μετά την ήττα του ΔΣΕ τον Αύγουστο του 1949 θα βρεθεί πολιτικός πρόσφυγας στη Ρουμανία, όπου και οι διαφωνίες του με τον Ζαχαριάδη θα είναι η αφορμή για να οδηγηθεί από το ίδιο του το Κόμμα στα βασανιστήρια και στον θάνατο.
Αποφαίνεται το Πολιτικό Γραφείο:
Το Κόμμα κατέβαλε πολλές προσπάθειες για να γίνει κομμουνιστής ο Καραγιώργης. Αυτό δεν το κατόρθωσε γιατί ο Καραγιώργης ήταν ύποπτης ποιότητας αριβίστας συνοδοιπόρος, που νόμιζε ότι θα γίνει ηγέτης του Κόμματος. Όλη η ζωή του Καραγιώργη είναι βασικά αντικομματική.
Η απόφαση αυτή -κατά τη θεώρηση ορισμένων μελετητών- θα αποτελέσει τη θανατική του καταδίκη. Θα ακολουθήσει η σύλληψη, η ανάκριση στο κελί της ρουμάνικης ασφάλειας και το τέλος του*, το 1954, στις φυλακές του Μαρτζινένι στο Πιτέστι της Ρουμανίας. [*Τον Οκτώβρη 1954 πέθανε στη φυλακή από φυματίωση, μέσα σε τρομερές αιμοπτύσεις και αφού η διεύθυνση είχε αρνηθεί να τον μεταφέρει σε νοσοκομείο. «Κάνε κουράγιο… Κάποτε θα αποκατασταθείς», του έλεγαν οι συγκρατούμενοί του. Που τον θάψανε, πώς τον θάψανε κανένας δεν έμαθε.]
Με απόφαση της 9ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ τον Αύγουστο 1958 αποκαταστάθηκε η μνήμη του Καραγιώργη.
Ήταν παντρεμένος με την Μαρία Αγριγιαννάκη-Καραγιώργη, μέλος του ΚΚΕ, την οποία γνώρισε το 1937 όταν και οι δύο ήταν εξόριστοι στην Ανάφη.
==================================
Από την ιστοσελίδα metal-detectors.gr αντλούμε κάποια επιπρόσθετα στοιχεία για την πολυσύνθετη προσωπικότητά του:
Ο Κώδικας του Καραγιώργη
Ο Κώστας Καραγιώργης ή Κώστας Γυφτοδήμος όπως ήταν το πραγματικό του όνομα τοποθετήθηκε από το ΚΚΕ στις αρχές του 1943. Ήταν καπετάνιος στην περιοχή του Ολύμπου και πολιτικός καθοδηγητής όλου του ΕΛΑΣ στην Θεσσαλία.
Πρόκειται για πολύ μορφωμένο άνθρωπο (ήταν γιατρός) και καταγόταν από την Λίμνη Ευβοίας, από αστική οικογένεια, ο πατέρας του ήταν δικαστής. 40άρης ρωμαλέος με καλλιεργημένη φυσιογνωμία πάντα κυκλοφορούσε στο βουνό με γραβάτα και κουστούμι και είχε ιδιαίτερη αδυναμία στο «ασθενές» φύλο. Πάντα σε κάποιο μέρος είχε και μια ερωμένη.
Με τον Άρη τον Βελουχιώτη δεν τα πήγαινε καλά. Η μεγάλη του φιλοδοξία ήταν να τον αντικαταστήσει στην αρχηγία ολόκληρου του ΕΛΑΣ. Σε αντίθεση με τον Άρη, ευθυγραμμιζόταν εύκολα με την κομματική γραμμή.
Η προσπάθεια του Καραγεώργη για την ανάπτυξη του ΕΛΑΣ στη Θεσσαλία και παραπέρα στη δυτική Μακεδονία διευκολύνθηκε χάρη σε έναν Βρετανό αξιωματικό. Λίγο διάστημα μετά την άφιξή του στη Θεσσαλία Άγγλοι αλεξιπτωτιστές έπεσαν στον Όλυμπο, στην περιοχή της Καρυάς και ακριβώς στο ύψωμα Τιτάνα. Επικεφαλής τους ήταν ο συνταγματάρχης Χίλς (στην πραγματικότητα ο καθηγητής Λέσλι Ρούφους Σέπερντ).
Σκοπός της ομάδας του Χιλς ήταν αποκλειστικά η εκτέλεση σαμποτάζ στην κοιλάδα των Τεμπών. Εκεί βρήκαν μια κατάσταση έτοιμη. Από τον Νοέμβριο του 1942 ο ΕΛΑΣ Θεσσαλίας είχε συγκροτήσει μια ειδική μονάδα, το μηχανικό Ολύμπου, με αρχηγό τον υπολοχαγό ΒΡΑΤΣΑΝΟ (Α. Αγγελούδη). Η ομάδα αυτή είχε κιόλας πραγματοποιήσει την 31η Δεκεμβρίου 1942 το πρώτο σαμποτάζ στην σιδηροδρομική γραμμή που διέσχιζε τα Τέμπη. Έτσι ο Χιλς βρήκε έτοιμη υποδοχή, ο Άγγλος συνταγματάρχης συνδέθηκε αμέσως με το στρατηγείο Θεσσαλίας και ζήτησε να συναντηθεί με τον Καραγεώργη. Εξεπλάγη που αντίκρισε έναν άνθρωπο εντελώς ραφιναρισμένο, με τεράστια καλλιέργεια και ευρύτατη αντίληψη. Ο Καραγεώργης τον κατέκτησε αμέσως.
Ο Σέπαρντ υπήρξε εύκολο θύμα του, έλεγε κατόπιν ο Κρις Γουντχάουζ και ο Έντυ Μάγιερς έγραφε: Ο Σέπαρντ είχε γίνει ΕΑΜίτης. Ο Χίλς, έδειξε έκτακτη προσωπική συμπάθεια στον Καραγεώργη, με αποτέλεσμα να πέσει βροχή όπλων, χρυσών λιρών, ιματισμού και άλλων εφοδίων στην Θεσσαλία, που γονιμοποίησε εκείνη την διχασμένη για απελευθερωτική δράση περιοχή. Ο Χίλς έμεινε μέχρι τέλους την Ελλάδα. Σκοτώθηκε στα Δεκεμβριανά (1944) στην Αθήνα από νάρκη. Κατά μια εκδοχή όμως, πολυβολήθηκε κατά λάθος από ένα αγγλικό άρμα.
Ο Καραγεώργης με ευγνωμοσύνη τον ανέφερε αργότερα, γιατί πράγματι προσέφερε βοήθεια την οποία ούτε να διανοηθούν μπορούσαν αρχηγοί ανταρτών άλλων οργανώσεων.
Όταν αργότερα ρωτήθηκε ο Καραγιώργης για το πάσες λίρες πήρε από τους Άγγλους απάντησε ότι πήρε περίπου 2000 λίρες. Τις οποίες τις μισές τις έδωσε στο πολίτικο γραφείο και τις υπόλοιπες για τις ανάγκες του αγώνα. Είναι επίσης γνωστό ότι ο ΕΛΑΣ Θεσσαλίας ήταν η πιο κερδισμένος από άποψη αγγλικής ενίσχυσης από κάθε άλλη περιοχή του ΕΛΑΣ.
Είναι πολύ πιθανό ο Καραγιώργης να μην πήρε μόνο 2000 λίρες αλλά πολύ περισσότερες. Είναι χαρακτηριστικό αυτό που λέγανε στο ΚΚΕ για αυτόν: <<…τι τους κάνει ο γύφτος τους Άγγλους και τον έχουν στα όπα όπα?>>
Ο Καραγιώργης είχε φτιάξει έναν χάρτη - κώδικα (και εδώ είναι ο τζόγος) με τις τοποθεσίες που ήταν φυλαγμένες οι λίρες.
Λέγεται ότι οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμανών στην περιοχή την εποχή εκείνη και όλη η εσωκομματική διαμάχη στον ΕΛΑΣ που ακολούθησε τον έδιωξε από την περιοχή και δεν μπόρεσε να πάρει όλες τις λίρες.
Για την ιστορία να πώ ότι μετά την κατοχή ανέλαβε διευθυντής του “Ριζοσπάστη”. Τα άρθρα του έχουν μείνει στην ιστορία της αριστεράς. Και κατά την διάρκεια του εμφυλίου ήταν υποστράτηγος του ΔΣΕ στην νότια και κεντρική Ελλάδα. Όταν ο στρατός έδιωξε τους αντάρτες από τις περιοχές αυτές ο Καραγιώργης πήγε στο αρχηγείο του ΔΣΕ στο Γράμμο-Βίτσι.. Ήταν η εποχή όπου ο Ζαχαριάδης έψαχνε εξιλαστήρια θύματα για την επερχόμενη ήττα. Έτσι ο Καραγιώργης που εναντιωνόταν με τις σταλινικές μεθόδους του Ζαχαριάδη απήχθη από πράκτορες του κόμματος. Φυγαδεύτηκε στη Ρουμανία όπου πέρασε από συνεχή αδιάκοπη και σκληρή ανάκριση με την κατηγορία ότι ήταν πράκτορας των Άγγλων. Πέθανε στην φυλακή στην Ρουμανία από τις κακουχίες.
Αργότερα το κόμμα τον αποκατέστησε
Όσο για τον κώδικα, πολλοί φέρονται να έχουν κομμάτια του. Ο μύθος λέει ότι όσοι κατάφεραν να το αποκωδικοποιήσουν βρήκαν τις λίρες διότι ήταν εξαιρετικά ακριβής.
Ποιος ξέρει ?
Βύρωνας, η πόλη μας / 5 Οκτωβρίου 2026
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου